GreekEnglish (United Kingdom)

PDFΕκτύπωσηE-mail

Ιστορία

ΙΣΤΟΡΙΑ

Τα αρχαιολογικά ευρήματα στο χερσαίο και θαλάσσιο χώρο του νησιού, όπως αγαλματίδια, μαρμάρινες κολώνες, κεραμικά, βυζαντινοί ναοί μαρτυρούν την ύπαρξη πολιτιστικών και άλλων δραστηριοτήτων στο νησί από αρχαιοτάτων χρόνων. Γραπτά μνημεία ελάχιστα σώζονται και αυτά προέρχονται από αναφορές διοιηκιτικών και εκκλησιαστικών παραγόντων κυρίως της Νάξου και του μοναστηριού της Παναγίας της Χοζοβιώτισσας της Αμοργού. Λαϊκές ιστορίες και τοπωνύμια βοηθούν τον ερευνητή στην καταγραφή της ιστορίας του νησιού.

Πρόσφατες ανασκαφές στο νησί αποκάλυψαν την ύπαρξη οικισμών, τόσο κατά τους Ελληνιστικούς χρόνους όσο και κατά την πρωτοχριστιανική και μετέπειτα χρονική περίοδο. Διαπιστώθηκε μάλιστα η ύπαρξη Ακρόπολις που κατά την ερμηνεία των αρχαιολόγων χρησίμευε για την μετάδοση μηνυμάτων από νησί σε νησί. Κατά τους Βυζαντινούς χρόνους παρουσίασε πλούσια εμπορική δραστηριότητα όπως μαρτυρούν τα άφθονα κεραμικά ευρήματα και το πλήθος των κατεστραμμένων Βυζαντινών ναών. Σε διάφορες χρονικές περιόδους το νησί εγκαταλείφθηκε από τους κατοίκους του, λόγω των συχνών πειρατικών επιδρομών και πιθανότατα υπήρξε τόπος κατοικίας πειρατών. Ακόμα σήμερα περιοχές του νησιού φέρουν ονόματα πειρατών όπως παραλία Λιόλιου, Μπαζαίου, Σπηλιά του πειρατή Μανιάτη κ.α. Από τα τέλη του 11ου  αιώνα το νησί ανήκε στο μοναστήρι της Παναγίας της Χοζοβιώτισσας στην Αμοργό. Αργότερα εντάχθηκε στο Δουκάτο του Αιγαίου με ηγεμόνα το Μάρκο Σανούδο. Το 1537, μετά την κατάληψη της Νάξου από τον Χαϊρεντίν Μπαρμπαρόσα, το νησί υπάγεται στην Οθωμανική αυτοκρατορία. Η Σχοινούσα ήταν εγκαταλελειμμένη κατά το μεγαλύτερο διάστημα της Οθωμανικής κυριαρχίας και άρχισε να κατοικείται και πάλι γύρω στα 1833 έως 1840 κατά βάσει με οικογένειες προερχόμενες από την Αμοργό. Οι νεοφερμένοι στο νησί αρχίζουν την δραστηριότητά  τους στα μέσα του 19ου αιώνα. Οργανωμένοι πλέον ζεύουν βοοειδή και οργώνουν τη γη, σπέρνουν κριθάρι, σιτάρι,  ακόμα και καπνό, και η παραγωγή ολοένα μεγαλώνει. Ασχολούνται με ζήλο στις καλλιέργειες που ευνοούνται από τις καλές συνθήκες, παράγοντας τα πάντα, όλων των ειδών τα λαχανικά, φάβα και γενικά όσπρια. Έτσι με κοπιώδη εργασία αυτοί οι πρώτοι κάτοικοι έμειναν, ρίζωσαν στο νησί και εξελίχθηκαν πληθυσμιακά μέχρι που η οικονομική δυσπραγία κυρίως από το σταμάτημα της καλλιέργειας  του καπνού έφερε το πρώτο μεταναστευτικό κύμα προς Αμερική, Καναδά, Αυστραλία, Γερμανία κ.α. Έτσι φτάνουμε ως τη δεκαετία 1940-1950, οπότε άρχισε, λόγω του Β΄ παγκοσμίου πολέμου η συρρίκνωση. Από το 1941 έως το 1944 η Σχοινούσα ακολούθησε την μοίρα των Κυκλάδων, περνώντας στην ιταλική κατοχή (1941-1943) και στη συνέχεια στη γερμανική, μέχρι την απελευθέρωση της το1944.

Μετά τον πόλεμο και στη διάρκεια της εικοσαετίας 1950-1970 ήρθε ανατροπή αυτών των δραστηριοτήτων, χωρίς να συγκινηθεί κανείς από αυτούς που όφειλαν. Η πλήρης αδιαφορία, η  έλλειψη πρόνοιας και οποιουδήποτε σχεδιασμού ή προγράμματος εκ μέρους της διοίκησης και η ανάγκη να εξασφαλισθεί ένα καλύτερο αύριο για την οικογένεια, ανάγκασαν πολλούς κατοίκους να εγκαταλείψουν το νησί και να στραφούν προς τα μεγάλα αστικά κέντρα, κυρίως προς την Αθήνα και το εξωτερικό, Αμερική και Καναδά για εξασφάλιση μόνιμης και σίγουρης εργασίας. Παρά τις αντίξοες συνθήκες όμως, οι κάτοικοι που παρέμειναν στα νησιά αναπτύσσουν εμπορικές σχέσεις με τα γύρω νησιά,  ιδρύουν σχολείο για τα παιδιά τους και ναούς για τις θρησκευτικές τους ανάγκες. Η αναπτυξιακή υποδομή όπως η βελτίωση των συγκοινωνιακών συνθηκών, η επέκταση του δικτύου ύδρευσης, η βελτίωση των λιμενικών εγκαταστάσεων και του οδικού δικτύου, η δημιουργία σκουπιδότοπου, το ελικοδρόμιο, η μονάδα αφαλάτωσης και οι επενδύσεις του ιδιωτικού τομέα, επέτρεψαν την ανάπτυξη του τουρισμού. Η δημιουργία Γυμνασίου και Λυκείου υπήρξε ιδιαίτερα ευεργετική και συνέβαλε πολύ στην παραμονή και επιστροφή νέων οικογενειών στο νησί. Σήμερα σε αντίθεση με άλλα νησιά, οι Σχοινουσιώτες συνεχίζουν να ασχολούνται με την αλιεία, την κτηνοτροφία και λίγο με την γεωργία και την μελισσοκομία, ενώ ο τουρισμός και οι οικοδομές κρατάνε τα σκήπτρα της οικονομίας. Οι Σχοινουσιώτες διακρίνονται και για τις καλλιτεχνικές παραδοσιακές μουσικοχορευτικές δραστηριότητες. Υπάρχει πληθώρα πρωτοκλασάτων μουσικών και τραγουδιστών και ο πολιτιστικός σύλλογος διαθέτει αξιόλογα χορευτικά συγκροτήματα.

Επίσημες γιορτές  είναι ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου, η Κοίμηση της Θεοτόκου και τα Εισόδια της Θεοτόκου όπου γίνονται και παραδοσιακά πανηγύρια, του Αγ. Νικολάου, Αγ. Νεκταρίου, Αγ. Φιλαρέτου.

/